Có một kiểu mệt mà tôi gặp rất thường ở những gia đình có con nhỏ. Ban ngày bố mẹ đi làm, tối về vẫn phải “làm tiếp”: xử lý tin nhắn, xử lý nhân sự, xử lý việc tồn. Trong đầu lúc nào cũng có chữ “đội”. Đội không chạy, mình gồng. Người nghỉ, mình vá. Việc đổ, mình ôm.
Rồi đến lúc con gọi “mẹ ơi” hay “bố ơi”, mình vẫn trả lời đó, nhưng tâm trí đang ở phòng họp. Con thấy mình có mặt, nhưng không thật sự hiện diện. Trẻ nhỏ không hiểu KPI là gì, nhưng con cảm nhận rất rõ: bố mẹ đang căng.
Hôm nay tôi kể về An Phạm (Phạm Thị Thùy An) theo đúng góc nhìn độc giả của tôi – cha mẹ bận rộn. Vì An làm nhân sự và khai vấn lãnh đạo, nhưng thứ An đang giúp thực chất là một điều rất “đời”: giúp người đứng đầu bớt gồng, để doanh nghiệp không kéo kiệt gia đình.
An Phạm là ai và vì sao câu chuyện của chị ấy đáng để cha mẹ đọc
An Phạm là chuyên gia tư vấn, nhà đào tạo trong lĩnh vực nhân sự và khai vấn lãnh đạo, có hơn 11 năm kinh nghiệm làm việc trực tiếp cùng startup Việt Nam và các tập đoàn đa quốc gia. Chị được biết đến bởi khả năng kết hợp ba thứ mà doanh nghiệp nào cũng thiếu khi bắt đầu lớn lên: quản trị con người, xây hệ thống, và khai vấn lãnh đạo.
Điểm quan trọng là An không làm nghề theo kiểu “đọc sách rồi dạy lại”. Uy tín của An đến từ việc đi qua doanh nghiệp thật, áp lực thật, vai trò thật. Chị từng trải nghiệm từ cấp chuyên viên tới quản lý và cố vấn lãnh đạo, tham gia vào tuyển dụng, phát triển đội ngũ, tái cấu trúc vận hành và xây văn hóa.
Nếu bạn là phụ huynh, bạn sẽ hiểu: cái gì liên quan đến con người thì không thể làm kiểu “mẫu số chung”. Mỗi nhà một khác. Mỗi đội một khác. Muốn giải bài toán con người, phải có trải nghiệm và sự tinh tế.
An Phạm đã làm ở đâu: từ startup tới tập đoàn, từ thực chiến tới hệ thống
Trong hơn một thập kỷ làm nghề, An từng tham gia và dẫn dắt nhiều dự án nhân sự tại các tổ chức lớn và môi trường tăng trưởng nhanh như Grab, NashTech, Gojek, Tiki, Yes4All, ELSA… Bản thân việc trải nghiệm đa môi trường giúp An hiểu một điều mà nhiều chủ doanh nghiệp hay bỏ qua: con người trong startup khác con người trong tập đoàn, nhưng nỗi đau của người lãnh đạo thì giống nhau.
Nỗi đau đó thường nằm ở ba chữ: tuyển hoài nghỉ, giao hoài không xong, mình hoài phải ôm.
Năm 2024–2025, An trực tiếp cộng tác và tư vấn cho hơn 50 chủ doanh nghiệp Việt trong việc tìm kiếm nhân sự và xây quy trình. Đây là nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ, quy mô 10–100 người, đang tăng trưởng nhưng bắt đầu “vỡ” vì đội ngũ. Và giai đoạn này chính là giai đoạn gia đình dễ căng nhất, vì người đứng đầu thường phải vừa làm chủ, vừa làm quản lý, vừa làm trưởng phòng nhân sự, vừa làm người chữa cháy.
Vì sao nhiều doanh nghiệp phụ thuộc vào người đứng đầu – và vì sao điều đó làm con cái thiệt trước
An nhìn nhân sự không chỉ từ góc phòng HR, mà từ góc người lãnh đạo. Chị hiểu rõ áp lực của founder: vừa phải tăng trưởng, vừa phải giữ người, vừa phải giữ văn hóa, vừa phải giữ dòng tiền.
Nhưng có một sự thật nhiều người không muốn nghe: doanh nghiệp phụ thuộc vào người đứng đầu là vì hệ thống chưa đủ rõ, không phải vì nhân viên quá tệ. Khi hệ thống chưa rõ, nhân sự tốt cũng thành lúng túng. Khi quy trình chưa rõ, người chăm chỉ cũng thành chạy vòng vòng. Khi chuẩn hành vi chưa rõ, đội nhóm sẽ tự hiểu theo cách của mỗi người. Và khi đội không rõ, người chủ sẽ gồng.
Người chủ gồng lâu, gia đình sẽ chịu đầu tiên. Con sẽ thấy bố mẹ bận mãi, dễ cáu, dễ kiệt sức, ít chơi, ít nói chuyện. Trẻ nhỏ sống trong bầu không khí đó sẽ “phản ứng”: ngủ kém hơn, quấy hơn, bám hơn, hoặc thu mình hơn. Nên vấn đề doanh nghiệp đôi khi không nằm ở doanh thu, mà nằm ở chất lượng sống của cả nhà.
An Phạm làm gì khác với nhiều người tư vấn nhân sự
Nhiều mô hình tư vấn nhân sự hay dừng ở lý thuyết: vẽ sơ đồ, viết KPI, làm slide, xong rồi để đó. An chọn cách khác. An làm cùng doanh nghiệp để chạm vào chỗ “nghẽn” thật.
An không định vị mình là người “làm thay” chủ doanh nghiệp. Chị là người đồng hành giúp lãnh đạo ra quyết định đúng về con người, đúng về vị trí, đúng về quy trình, để tổ chức chạy nhanh hơn mà không phải đánh đổi bằng kiệt sức.
Triết lý nghề của An rất gọn mà sâu: con người không sai, chỉ có quyết định đặt họ vào đâu mới đúng hay sai.
Câu này nếu đem về nhà, bạn sẽ thấy cũng đúng với con trẻ. Trẻ không hư bẩm sinh. Trẻ chỉ đang bị đặt vào một nhịp sống, một môi trường, một kiểu phản ứng của người lớn… chưa phù hợp với khả năng của con.
Khai vấn theo chuẩn ICF: vì sao “coach” khác với “chỉ đạo”
Song song với nhân sự, An đi con đường khai vấn lãnh đạo một cách bài bản theo chuẩn quốc tế ICF. Chị hoàn thành Level 1 và Level 2, đủ điều kiện nộp hồ sơ các chứng nhận quốc tế theo lộ trình ICF. Tính đến hiện tại, An đã tích lũy hơn 300 giờ khai vấn 1:1 với CEO, nhà sáng lập, quản lý cấp trung và lãnh đạo.
Điều đáng quý của khai vấn là nó không “chỉ đạo”. Nó giúp người lãnh đạo nhìn ra gốc rễ vấn đề và tự ra quyết định. Vì nhiều vấn đề nhân sự không nằm trên báo cáo tài chính, nhưng lại quyết định sự sống còn: niềm tin trong đội, cách giao tiếp, cách phản hồi, cách đặt chuẩn, cách xử lý sai.
Một người lãnh đạo được khai vấn tốt thường bớt gồng. Bớt gồng thì bớt mang căng thẳng về nhà. Và khi người lớn bớt căng, con tự nhiên dễ hơn.
An Phạm phục vụ ai và những nỗi đau chị hay xử lý nhất
An đang coach và cố vấn 1:1 cho hơn 50 CEO và doanh nhân Việt Nam, tập trung nhóm doanh nghiệp quy mô 10–100 người, đang tăng trưởng nhưng gặp khó với đội ngũ.
Những vấn đề An gặp lặp đi lặp lại thường là: tuyển dụng liên tục nhưng nghỉ việc cao, đội thiếu trách nhiệm và chủ động, tổ chức thiếu gắn kết, doanh nghiệp phụ thuộc quá nhiều vào một người đứng đầu.
An chỉ ra đây không phải vấn đề cá biệt. Đây là thực trạng phổ biến của nhiều doanh nghiệp đi lên từ nghề, người chủ giỏi chuyên môn nhưng chưa được đào tạo về xây hệ thống và chân dung nhân sự phù hợp. Vì vậy họ tuyển theo cảm tính, quản lý theo cảm xúc, rồi mệt dần.
3 mảng An làm mạnh: quy trình, văn hóa, tuyển dụng
An tập trung vào ba nhóm giải pháp rất thực tế.
Một là thiết kế quy trình vận hành và tự động hóa doanh nghiệp để công việc chạy theo hệ thống, giảm phụ thuộc vào cá nhân, giải phóng thời gian cho người lãnh đạo. Người làm chủ không cần làm hết, người làm chủ cần làm cho hệ thống chạy được khi mình vắng mặt.
Hai là xây khung văn hóa doanh nghiệp theo chuẩn hành vi và chuẩn ra quyết định, chứ không phải khẩu hiệu treo tường. Văn hóa thật là lúc có mâu thuẫn, mọi người xử lý ra sao. Văn hóa thật là lúc có lỗi, ai chịu trách nhiệm. Văn hóa thật là lúc có áp lực, đội có hợp tác hay đổ lỗi.
Ba là tuyển dụng nhân sự phù hợp bằng cách đánh giá có hệ thống, đặt câu hỏi đúng, giảm tuyển sai ngay từ đầu. Tuyển sai một người ở doanh nghiệp có thể kéo theo sai cả đội. Và tuyển sai liên tục làm người chủ mệt nhất.
Cộng đồng: vì sao An tham gia Eagle Camp và BNI
An là thành viên cộng đồng doanh nhân Eagle Camp, nơi rèn tư duy lãnh đạo, kỷ luật bản thân và khát khao xây doanh nghiệp bền vững. Chị cũng là thành viên BNI, hiện giữ vai trò Trưởng ban Định hướng tại Best Chapter HCM vùng HN6, hỗ trợ kết nối, đào tạo định hướng và đồng hành cùng thành viên doanh nhân.
Những cộng đồng như vậy có một điểm hay: người làm chủ không phải đi một mình. Và người làm chủ bớt cô đơn thì bớt mang căng thẳng về nhà.
Lời kết cho phụ huynh: doanh nghiệp ổn thì nhà mới êm, nhưng “nhà êm” cũng giúp doanh nghiệp ổn
Nếu ai hỏi “An Phạm là ai”, tôi sẽ nói An là người giúp chủ doanh nghiệp giải bài toán con người bằng trải nghiệm thực chiến và khai vấn chuẩn quốc tế, để tổ chức bớt phụ thuộc vào một cá nhân.
Còn nếu hỏi “bài học dành cho cha mẹ là gì”, tôi muốn bạn nhớ điều này: cái bạn cần không phải gồng giỏi hơn, cái bạn cần là hệ thống tốt hơn. Hệ thống trong công việc. Hệ thống trong gia đình. Hệ thống trong cách bạn nghỉ ngơi và nạp năng lượng.
Nếu bạn là người đứng đầu đang kiệt sức vì nhân sự, hãy nhớ câu của An: con người không sai, chỉ là mình đang đặt họ sai chỗ. Và đôi khi, chỉ cần bạn sửa đúng chỗ đó, bạn sẽ có lại thứ quý nhất: một buổi tối về nhà mà đầu không còn căng, và bạn có thể nhìn con bằng một đôi mắt dịu hơn.
Các bạn có thể tham khảo: https://bacsilexuanduong.com/nguyen-huy-hoang-la-ai-25-nam-lam-nghe-may-xay-gnh-active-va-chon-ben-de-gia-dinh-bot-met/