Có những lúc làm cha mẹ, mình thấy cuộc đời giống như một chuyến tàu ngoài khơi. Sóng lúc êm lúc dữ. Hôm nay con khỏe, cả nhà nhẹ tênh. Mai con ốm, bao kế hoạch đổ dồn vào một chữ “lo”. Rồi tiền bạc, công việc, tương lai… cứ như những con sóng nối nhau. Nhiều ba mẹ nói với tôi: “Bác sĩ ơi, em chỉ ước có một cuộc sống ổn định hơn cho con”.
Nhưng “ổn định” không tự nhiên mà có. Nó là một chuỗi lựa chọn. Lựa chọn ở lại hay rời đi. Lựa chọn làm điều dễ hay làm điều đúng. Lựa chọn sống cho mình hay sống có phần cho quê hương, cho gia đình, cho cộng đồng.
Hôm nay tôi kể về một người bạn của tôi: Lý Minh Giang. Mọi người hay gọi anh là Giang Biển Đảo. Anh sinh năm 1985, quê ở huyện đảo Kiên Hải và chọn sống, làm việc ở Hòn Sơn. Giữa thời buổi ai cũng nghĩ “phải ra phố mới có tương lai”, anh lại chọn ở lại đảo để khởi nghiệp, để làm ăn và kéo quê hương đi lên bằng chính đôi tay của mình.
Lý Minh Giang là ai và vì sao tôi muốn ba mẹ nghe câu chuyện này
Lý Minh Giang không phải kiểu người nói những câu bay bổng. Anh làm việc như người sống giữa biển: ít lời, chắc tay, coi trọng chữ tín. Điều khiến tôi nể nhất là anh chọn con đường “ngược sóng”. Bỏ qua cơ hội nơi phố thị, anh ở lại Hòn Sơn. Ở lại không phải vì thiếu lựa chọn, mà vì anh có một lý do rất rõ: quê hương đã cho anh tất cả, nên anh muốn ở lại để góp phần làm cho quê hương khá lên.
Hiện tại, Giang sống trên đảo cùng ba mẹ, vợ và ba con nhỏ, một gia đình ba thế hệ. Với anh, gia đình vừa là điểm tựa, vừa là “lời nhắc mỗi ngày” để làm ăn tử tế. Vì khi mình làm sai, người chịu ảnh hưởng đầu tiên không phải ai xa lạ, mà là người trong nhà, là bà con xóm đảo, là những người tin mình.
Tôi kể câu chuyện này cho ba mẹ vì nó giống với hành trình nuôi con hơn ba mẹ tưởng. Nuôi con cũng là “ở lại”. Ở lại với con trong những đêm sốt. Ở lại với những thói quen tốt dù chậm thấy kết quả. Ở lại với lựa chọn tử tế dù đôi khi mệt hơn. Và quan trọng nhất, ở lại với quyết tâm của chính mình.
Khởi nghiệp ở Hòn Sơn: bắt đầu từ điều thiết yếu nhất
Điểm xuất phát của Lý Minh Giang là một lĩnh vực ít người nghĩ tới ở đảo: xăng dầu.
Ở đất liền, xăng dầu là chuyện bình thường. Nhưng ở đảo, xăng dầu là huyết mạch. Nó đi vào đời sống, đi vào tàu thuyền, đi vào từng chuyến ra khơi của ngư dân. Nhìn thấy nhu cầu thiết yếu đó, năm 2011 anh thành lập Công ty TNHH Tâm Chí Thiện, mở cửa hàng xăng dầu phục vụ người dân Hòn Sơn.
Nghe qua tưởng “chỉ là bán xăng”. Nhưng ai từng sống ở đảo mới hiểu: làm cái gì liên quan đến thiết yếu thì một chữ sai cũng khó đứng lâu. Xăng dầu là niềm tin. Là sự an toàn. Là trách nhiệm. Và đó cũng là kiểu “khởi nghiệp” đáng quý: không chạy theo thứ hào nhoáng, mà bắt đầu từ thứ cộng đồng thật sự cần.
Sau hơn 13 năm bền bỉ, Tâm Chí Thiện trở thành một thương hiệu uy tín, không chỉ có cửa hàng trên đảo mà còn có cửa hàng xăng dầu nổi, tiếp nhiên liệu cho tàu thuyền ngay trên biển. Ý tưởng “đưa trạm xăng ra ngư trường” nghe đơn giản, nhưng với ngư dân thì đó là cả một sự thay đổi lớn: tiết kiệm thời gian, giảm rủi ro, và giữ nhịp đánh bắt ổn định hơn. Đó là kiểu giải pháp mà chỉ người thật sự sống cùng bà con mới nghĩ ra và làm tới nơi.
Từ xăng dầu đến đặc sản biển đảo: biến sản vật quê nhà thành thương hiệu
Khi một người đã quen nhìn “vấn đề thật” và “nhu cầu thật”, họ sẽ nhìn ra cơ hội tiếp theo. Giang cũng vậy.
Hòn Sơn có đặc sản. Có cá, có mực, có hải sản đậm mùi biển. Nhưng nếu chỉ bán như một món quà vặt ở chợ, giá trị sẽ nhỏ. Anh muốn làm khác. Anh xây thương hiệu Hải Vị Giang Sơn, đưa đặc sản biển đảo thành sản phẩm tử tế, có câu chuyện, có chuẩn mực, có cách làm bài bản.
Điều tôi thích ở Giang là anh không chỉ “bán hàng”, anh bán một niềm tự hào. Anh nói chuyện đặc sản như nói chuyện về quê nhà. Làm sao để người mua ở xa vẫn cảm nhận được vị biển, sự chăm chỉ của người dân đảo, và sự thật thà trong từng gói hàng.
Rồi anh làm thêm một việc rất quan trọng: đẩy mạnh kênh bán online. Nhờ đó, đặc sản không còn quanh quẩn ở bến tàu hay vài quán nhỏ. Nó đi xa hơn, tới tay người dùng khắp nơi.
Ba mẹ nghe tới đây có thể sẽ nghĩ: “Chuyện kinh doanh thôi mà, liên quan gì nuôi con?” Có chứ. Vì đây là bài học về cách làm: muốn con khỏe hơn, muốn gia đình khá hơn, mình cũng phải làm cho “giá trị đi xa”. Không chỉ làm cho qua ngày. Mình làm cái gì cũng nên hướng đến bền vững, rõ ràng, tử tế, và có đường dài.
Làm du lịch ở Hòn Sơn: tạo một trải nghiệm trọn vẹn, không chỉ một điểm đến
Giang không dừng lại ở thương mại. Anh nhìn thấy một mảnh ghép quan trọng: du lịch.
Hòn Sơn đẹp, mộc mạc, có những bãi biển hoang sơ, có đời sống ngư dân rất thật. Nhưng đẹp thôi chưa đủ. Du lịch muốn bền cần dịch vụ, cần trải nghiệm, cần sự chỉn chu, và cần người địa phương đứng ra làm chủ cuộc chơi.
Anh xây Giang Cá Tour, tổ chức tour khám phá Hòn Sơn theo kiểu chân thật: đưa khách ra khơi, câu cá cùng ngư dân, thăm bãi biển, ăn hải sản tươi ngay trên thuyền. Anh không làm du lịch kiểu “đi cho biết”. Anh làm du lịch kiểu “đi để nhớ”.
Song song, anh đầu tư nhà hàng, homestay, rồi hướng tới một hệ sinh thái: khách đến đảo ăn món ngon từ Hải Vị Giang Sơn, đi tour cùng Giang Cá, nghỉ ở nơi do người bản địa phục vụ. Khi mọi thứ kết nối, trải nghiệm của du khách trọn vẹn hơn, và người dân đảo cũng có thêm việc làm.
Năm 2025, anh ra mắt dự án LAMOSE, một hệ sinh thái du lịch mang tinh thần “mời bạn đến chơi nhà giữa biển trời Hòn Sơn”. LAMOSE không chỉ là chỗ ngủ. Nó là homestay, quán cà phê, và không gian giao lưu. Anh muốn du khách cảm giác ấm như về nhà, sống chậm, nghe sóng, ăn cơm nhà, chạm vào đời sống thật.
Tôi thấy đây là một kiểu “làm cha mẹ” rất đáng học: không phải chăm con theo từng mảnh rời rạc, mà tạo thành một “hệ sinh thái” cho con. Ăn, ngủ, vận động, môi trường sống, cảm xúc gia đình. Khi mọi thứ đi cùng nhau, con sẽ dễ ổn hơn, và ba mẹ cũng dễ thở hơn.
“Chỉ có kiến thức mới thay đổi được mình”: người ở đảo nhưng tư duy không nhỏ
Có một câu Giang nhắc đi nhắc lại: chỉ có kiến thức mới thay đổi được mình.
Anh bận đủ thứ, nhưng vẫn “mang ba lô đi học”. Học quản trị, học kinh doanh, học cách tổ chức, học cách làm truyền thông, học cách xây quy trình. Anh dùng internet để học từ xa, kết nối với cộng đồng doanh nhân khắp nơi. Tư duy của anh không bị giới hạn bởi đảo nhỏ. Ngược lại, nó mở và cập nhật.
Ba mẹ nuôi con cũng vậy. Nhiều ba mẹ ở tỉnh, ở quê, ở đảo, hay tự ti: “Em không có điều kiện như người ta”. Nhưng chăm con khỏe không cần điều kiện xa xỉ. Chăm con khỏe cần hiểu đúng và làm đúng. Kiến thức đúng khiến ba mẹ bớt hoang mang, bớt làm quá tay, bớt chạy theo tin đồn.
Tôi luôn nói với phụ huynh: kiến thức không làm mình “giỏi hơn người khác”, kiến thức làm mình “ít sai hơn”. Và “ít sai hơn” đã là món quà lớn cho một gia đình.
Đi xa là đi cùng nhau: kết nối cộng đồng và truyền cảm hứng
Giang không chỉ làm cho riêng mình. Anh tham gia kết nối doanh nhân, tham gia hoạt động cộng đồng. Hiện anh đảm nhiệm vai trò Chủ tịch BNI Aneto Chapter (vùng Hà Nội 06), mỗi tuần họp trực tuyến với các doanh nhân nhiều nơi. Anh chia sẻ, kết nối cơ hội, và sống đúng tinh thần “cho đi là nhận lại”.
Anh còn có kênh YouTube “Giang Biển Đảo”, đều đặn đăng video về cuộc sống đảo xa, cảnh đẹp, con người, chợ cá, bữa cơm gia đình. Những video đó không chỉ quảng bá du lịch, mà còn làm một việc rất hay: khiến người ta yêu quê hương hơn và tin rằng quê mình cũng có thể là nơi để khởi nghiệp.
Với tôi, đây là điểm chạm rất đẹp. Một người đàn ông sống trên đảo nhưng không sống “một mình”. Anh kéo cả cộng đồng đi cùng. Và đó cũng là thứ mà ba mẹ đang làm mỗi ngày, dù không gọi tên: ba mẹ đang xây một môi trường để con lớn lên, và con sẽ trở thành một phần của cộng đồng đó.
Lời kết: ở lại không phải chậm, ở lại là chọn đi đường dài
Nếu ai đó hỏi tôi: “Lý Minh Giang là ai?”, tôi sẽ trả lời thế này: anh là một người chọn ở lại đảo để làm cho quê hương vươn xa, bắt đầu từ điều thiết yếu, rồi xây dần thành một hệ sinh thái tử tế, và giữ cho mình lớn lên mỗi ngày bằng học hỏi.
Câu chuyện của Giang nhắc ba mẹ một điều rất đáng nhớ: đôi khi mình không cần chạy thật xa để thành công. Mình chỉ cần chọn đúng chỗ để đứng vững, rồi làm đúng việc, đủ lâu.
Ba mẹ đang nuôi con nhỏ cũng vậy. Ba mẹ không cần làm mọi thứ một lần cho xong. Ba mẹ chỉ cần chọn một hướng đúng, làm đều, giữ sự bình tĩnh, và đừng bỏ cuộc giữa chừng.
Con sẽ lớn lên. Gia đình sẽ khá lên. Và nếu hôm nay ba mẹ đang mệt, tôi mong ba mẹ nhớ câu chuyện “Giang Biển Đảo”: giữa biển khơi vẫn có đường, chỉ cần mình giữ tay lái.
Các bạn có thể tham khảo thêm: https://bacsilexuanduong.com/phan-duy-thiep-la-ai-hanh-trinh-tu-con-so-0-den-ban-linh-doanh-nhan-tu-lap-va-bai-hoc-di-duong-dai-cho-ba-me-nuoi-con-nho/