Có một kiểu mệt của cha mẹ thời nay mà tôi gặp rất nhiều. Mệt không chỉ vì thiếu ngủ hay vì con ốm vặt. Mệt vì cảm giác mình phải “ôm” quá nhiều thứ một lúc. Ôm con, ôm việc, ôm nhà, ôm cả kỳ vọng phải làm đúng. Rồi mỗi ngày lại thêm vài câu hỏi: Con hay cáu có phải do mình chiều quá? Con lì có phải do mình nghiêm quá? Con chậm nói là do con hay do môi trường? Mình nên “mềm” hay “rắn”? Mình nên làm ngay hay chờ thêm?
Thật ra, nuôi con giống hệt chuyện điều hành một tổ chức. Không phải vì con là “nhân viên”, mà vì cả hai đều cần một thứ quan trọng: cách dẫn dắt rõ ràng, nhất quán, và có tình.
Hôm nay tôi kể cho bạn nghe câu chuyện “Nhã là ai?” theo một góc rất đời, rất thực tế. Nhã là Lê Nguyên Trang Nhã, sinh ra tại Nha Trang, Khánh Hòa, hiện sống và làm việc ở TP. Hồ Chí Minh. Nhã đang là CEO một công ty may mặc xuất khẩu có 20 năm hoạt động do Đan Mạch đầu tư tại Việt Nam, đồng thời là Founder công ty giáo dục HẠNH PHÚC, nơi Nhã tập trung vào coaching và gắn kết đội nhóm cho doanh nghiệp.
Bạn có thể nghĩ: chuyện doanh nghiệp thì liên quan gì đến cha mẹ? Liên quan nhiều hơn bạn tưởng. Vì một người đi qua đủ “vòng lặp” của xây dựng, đổ vỡ, học lại và nâng cấp sẽ hiểu rất rõ: muốn bền, phải bền từ con người. Mà con người muốn bền, cần tiêu chuẩn rõ, môi trường tốt, và người dẫn dắt đủ bình tĩnh.
Nhã là ai trong hiện tại và vì sao “hai thế giới” của Nhã lại đáng để cha mẹ học
Nếu trả lời ngắn gọn câu “Nhã là ai?”, thì Nhã đang sống trong hai “thế giới” bổ trợ cho nhau rất mạnh.
Một bên là vận hành doanh nghiệp may mặc xuất khẩu, nơi mọi thứ được đo bằng chất lượng, kỷ luật vận hành, tiến độ, chi phí và uy tín với đối tác. Một bên là coaching và gắn kết đội nhóm, nơi mọi thứ lại nằm ở nhận thức, động lực, văn hóa và cách lãnh đạo nhìn người.
Nhã không chọn một trong hai. Vì điều hành thực chiến cho Nhã đủ “trọng lượng” để nói về lãnh đạo, còn coaching cho Nhã đủ “độ sâu” để biến một tập thể thành một đội biết đồng lòng. Nhã tin doanh nghiệp muốn bền thì phải bền từ con người.
Và cha mẹ cũng vậy. Gia đình muốn yên thì người lớn phải yên. Con muốn ổn thì môi trường quanh con phải ổn. Nhiều cha mẹ tưởng mình đang “dạy con”, nhưng thật ra mình đang “dẫn con”. Mà dẫn dắt khác dạy dỗ ở chỗ: dẫn dắt tạo ra đường đi để con tự lớn, không phải kéo con đi bằng căng thẳng.
Nhã làm gì mỗi ngày và bài học “nhìn vào hệ thống” cho hành trình nuôi con
Nếu bạn hỏi Nhã làm gì mỗi ngày, Nhã sẽ không chỉ nói “làm CEO”. Nhã nói về những quyết định tác động trực tiếp đến con người và kết quả. Nhã điều hành là nhìn vào hệ thống để phát hiện chỗ tắc và nâng cấp. Nhã bán hàng là xây niềm tin bằng uy tín và khả năng thực thi. Nhã coaching là giúp quản lý và lãnh đạo tìm ra cách dẫn dắt đội mà không phải gồng, không phải kiểm soát bằng căng thẳng. Nhã set up và nâng cấp đội là biến một nhóm người làm chung thành một đội biết phối hợp, chịu trách nhiệm, có tiêu chuẩn và có tinh thần tự chủ.
Đọc tới đây, bạn thử thay chữ “đội” bằng chữ “gia đình”. Nhiều vấn đề của con không nằm ở “con hư”, mà nằm ở cách nhà mình đang vận hành. Ví dụ con ăn uống thất thường, có khi không phải do con “biếng”, mà do giờ giấc rối, bữa ăn kéo dài, người lớn lo quá nên ép, rồi con phản kháng. Con hay bùng nổ, có khi không phải do con “bướng”, mà do con bị quá tải cảm xúc, thiếu cách diễn đạt, người lớn lại đang phản ứng vội. Con khó tập trung, có khi không phải do con “lười”, mà do thiếu vận động, dùng màn hình nhiều, thiếu thời gian chơi thật, thiếu sự nhất quán trong ranh giới.
Bài học của Nhã ở đây là: đừng chỉ nhìn vào “hành vi”, hãy nhìn vào “cách nhà mình đang chạy”. Khi cha mẹ nhìn được cách vận hành, mình sẽ sửa đúng chỗ, thay vì sửa bằng cảm xúc.
Nhã làm cho ai và vì sao Nhã đặc biệt hiểu những người phụ nữ “vừa phải mạnh, vừa phải ấm”
Nhã làm việc với doanh nghiệp, chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ, startup, quản lý và lãnh đạo. Nhã đặc biệt quan tâm nhóm doanh nhân nữ, vì Nhã hiểu cảm giác của một người phụ nữ vừa phải mạnh mẽ ngoài xã hội, vừa phải giữ sự ấm áp trong gia đình. Nhiều phụ nữ giỏi không thiếu năng lực, họ thiếu một hệ thống hỗ trợ đúng và một đội đủ vững để họ không phải “ôm hết”.
Bạn có thấy hình ảnh này quen không? Rất nhiều bà mẹ cũng đang sống như vậy. Ngoài thì cố tỏ ra ổn, trong thì rối như tơ vò. Vừa muốn dịu dàng với con, vừa muốn con vào khuôn. Vừa muốn gia đình yên, vừa muốn mình không kiệt sức. Và nhiều mẹ vô thức chọn cách “ôm hết”: ôm lịch của con, ôm bữa ăn, ôm giấc ngủ, ôm cả cảm xúc của chồng, của ông bà, của mọi người.
Chuyện Nhã làm với doanh nhân nữ nhắc cha mẹ một điều: nếu bạn cứ ôm hết, bạn sẽ mệt trước, rồi bạn sẽ cạn kiên nhẫn, và lúc đó điều bạn nói với con sẽ không còn là điều bạn muốn nói. Đội ngũ cần được trao quyền để tự đứng vững. Con cũng vậy. Con cần được trao quyền trong giới hạn phù hợp để tự lớn.
Nhã giúp được những ai và “ba thứ hay thiếu” làm cả tổ chức chao đảo
Nhã nói một điều rất thẳng: vấn đề lớn của tổ chức không nằm ở “thiếu người”, mà thường nằm ở ba thứ hay thiếu: thiếu tiêu chuẩn, thiếu phối hợp và thiếu niềm tin. Khi thiếu ba điều này, lãnh đạo sẽ gồng, quản lý sẽ mệt, nhân sự dễ rời đi, kết quả bấp bênh.
Đặt vào gia đình, ba thứ này cũng xuất hiện y nguyên.
Thiếu tiêu chuẩn nghĩa là hôm nay cho, mai cấm, lúc nhẹ lúc nặng, con không biết đâu là giới hạn thật. Thiếu phối hợp nghĩa là mẹ nói một kiểu, bố nói một kiểu, ông bà nói một kiểu, con rơi vào một “mớ luật” và cuối cùng con chọn luật có lợi nhất cho con. Thiếu niềm tin nghĩa là cha mẹ không tin con làm được, con cũng không tin mình làm được, và mọi thứ trở thành chuỗi nhắc nhở, la mắng, căng thẳng.
Nhã giải quyết cho tổ chức bằng cách tạo tiêu chuẩn rõ, tạo cách phối hợp rõ, và xây niềm tin bằng việc làm thật, giữ lời, tử tế nhất quán. Cha mẹ cũng làm được điều đó cho gia đình. Không cần lý thuyết cao siêu. Chỉ cần bạn bắt đầu bằng vài thay đổi nhỏ nhưng rõ ràng.
Chuyện “không biết may vá” và bài học cho cha mẹ: không giỏi bẩm sinh vẫn đi xa được
Nhã kể một đoạn tôi rất thích. Nhã đến với nghề như một cái duyên. Những ngày đầu Nhã không biết may vá, không rành kỹ thuật, và cũng không nghĩ mình sẽ gắn bó lâu dài với ngành may mặc xuất khẩu. Khi còn nhỏ, Nhã từng muốn làm cô giáo, kể chuyện và nâng đỡ phụ nữ và trẻ thơ.
Rồi cuộc đời mở ra một ngã rẽ khác. Nhã bước vào công việc bằng sự tận tâm, gặp từng con người bằng sự chân thành, và làm từng việc như một lời hứa với chính mình. Nhã đi qua giai đoạn phải nhận chuyển giao khi doanh nghiệp còn nợ nần, có lúc xây gia đình và cuộc sống từ con số 0, có lúc xây đội từ đầu khi chẳng có gì trong tay.
Đọc đến đây, nhiều cha mẹ sẽ thở ra: à, hóa ra người ta cũng từng không giỏi bẩm sinh. Vậy mà họ vẫn làm được. Nuôi con cũng vậy. Bạn không cần trở thành “siêu phụ huynh”. Bạn chỉ cần trở thành phiên bản cha mẹ rõ ràng hơn một chút mỗi tháng. Bạn học, bạn thử, bạn sai, bạn sửa. Bạn giữ được sự nhất quán. Và bạn đừng bỏ cuộc khi chưa thấy kết quả.
Uy tín của Nhã và bài học “giữ lời” cho cha mẹ trong việc nuôi con
Nhã hợp tác nhiều năm với các đối tác Châu Âu, Mỹ, Đức và Nhật Bản. Với Nhã, marketing bền nhất là truyền miệng, mà truyền miệng chỉ xuất hiện khi bạn làm thật, giữ lời và tử tế nhất quán.
Tôi muốn cha mẹ giữ đúng câu này, nhưng đem về nhà mình. Con cái tin cha mẹ bằng điều cha mẹ làm, không phải bằng điều cha mẹ nói. Nếu bạn hứa “tối nay mẹ chơi với con 15 phút” thì 15 phút đó quan trọng hơn cả một bài giảng dài. Nếu bạn nói “nhà mình không dùng điện thoại lúc ăn” thì bạn cũng cần làm trước. Nếu bạn nói “con được quyền buồn, nhưng không được đánh người” thì bạn cần giữ ranh giới đó đều, không phải lúc có lúc không.
Niềm tin trong gia đình là “tài sản”. Mà tài sản này chỉ tích lại bằng sự giữ lời mỗi ngày.
Tầm nhìn của Nhã: truyền nghề, gắn kết và tạo chuyển đổi lan tỏa
Nhã đang xây dựng hành trình chuyển giao kinh nghiệm để giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian trưởng thành, tăng tốc trong việc xây đội kinh doanh và vận hành. Nhã muốn trở thành người truyền nghề, gắn kết và dẫn dắt để tạo chuyển đổi lan tỏa cho công nhân viên ở văn phòng và nhà máy.
Với tôi, đây là một tầm nhìn rất có ý nghĩa, vì nó không dừng ở “làm cho mình”. Nó tạo ra thế hệ người làm việc tốt hơn, sống tử tế hơn, và biết tôn trọng nhau hơn trong môi trường tập thể.
Cha mẹ cũng đang làm một việc giống như vậy, mỗi ngày. Bạn đang tạo “văn hóa” cho gia đình. Cách bạn nói chuyện với con hôm nay sẽ trở thành cách con nói chuyện với bạn bè ngày mai. Cách bạn phản ứng khi con sai sẽ trở thành cách con phản ứng khi đời sống làm con thất vọng. Cách bạn giữ ranh giới mà vẫn tôn trọng con sẽ trở thành cách con tôn trọng người khác.
Bạn không chỉ nuôi một đứa trẻ. Bạn đang nuôi một người lớn tương lai.
Lời kết: Nhã là ai và vì sao câu trả lời này đáng để bạn dừng lại vài phút
Nếu bạn đang tìm câu trả lời “Nhã là ai?” để quyết định có nên kết nối, thì câu trả lời của tôi là thế này: Nhã là người đã đi qua đủ nhiều vòng lặp của xây dựng, đổ vỡ, học lại và nâng cấp. Nhã hiểu cảm giác của doanh nhân khi vừa phải tăng trưởng, vừa phải giữ người, vừa phải giữ nhà. Nhã cũng hiểu cảm giác của phụ nữ lãnh đạo khi không muốn sống kiểu hy sinh quá mức, nhưng vẫn muốn làm tốt và làm đúng.
Và với cha mẹ, câu chuyện của Nhã gợi ra một câu hỏi rất đáng giá: bạn chọn nâng cấp chính mình trước, hay bạn tiếp tục gồng để giữ mọi thứ đứng yên?
Khi bạn thay đổi cách dẫn dắt, con bạn sẽ thay đổi cách phản hồi. Khi bạn thay đổi tiêu chuẩn trong nhà, gia đình sẽ thay đổi kết quả. Và khi bạn thay đổi niềm tin vào khả năng của chính mình, cuộc sống sẽ mở ra một đường đi khác.
Nếu hôm nay bạn đang mệt, bạn không cần làm mọi thứ cùng lúc. Bạn chỉ cần chọn một thứ quan trọng nhất để làm trước. Giữ lời một điều nhỏ. Giữ ranh giới một việc nhỏ. Nói với con một câu rõ ràng. Làm đều vài tuần. Rồi bạn sẽ thấy điều mà Nhã vẫn luôn tin: bền không đến từ may mắn, bền đến từ cách mình chọn mỗi ngày.
Các bạn có thể tham khảo: https://bacsilexuanduong.com/nguyen-hong-ngoc-la-ai-26-nam-dong-hanh-cung-cha-me-de-con-bot-lac-duong-va-lon-len-hanh-phuc-hon/